Badania na ten rok dla twojej rodziny

Zdrowie zależy od stylu życia, wieku, genów. Ale też od tego, czy ty i twoi bliscy regularnie odwiedzacie lekarza i robicie badania. Czasem wykrywają one niegroźną chorobę, czasem ratują życie. Warto więc uwzględnić je w planach na nowy rok. Anna Wolanin, konsultacja Aleksandra Mossakowska, lekarz rodzinny

Zdjęcie

Podstawowe dla wszystkich

Kontrola cholesterolu: Proste badanie, a może wiele powiedzieć o naszej przyszłości. Przede wszystkim, czy mamy predyspozycję do miażdżycy naczyń. A tym samym, czy grożą nam poważne choroby układu krążenia. Jeśli tak – będziemy mieli czas, żeby im zapobiec. Jeśli zgłosimy się do przychodni ze skierowaniem od lekarza rodzinnego, badanie będzie bezpłatne.

Nasza rada: Stężenie tzw. całkowitego cholesterolu nie jest badaniem w pełni wiarygodnym. Dlatego najlepiej wykonać lipidogram, który obejmuje stężenie poszczególnych frakcji cholesterolu oraz trójglicerydów.

Reklama

Oznaczenie poziomu cukru: Dzięki temu badaniu możemy wykryć skłonność do cukrzycy i uniknąć choroby (więcej o tym na stronie 62). Nie zapłacimy za nie, jeśli mamy skierowanie np. od internisty.

Nasza rada: Czasem po obejrzeniu wyników lekarz kieruje nas jeszcze na wykonanie krzywej cukru. Ważne, by w dniu poprzedzającym ten test nie zmieniać diety. Jemy jak zwykle, w przeciwnym razie wynik może być zafałszowany.

Pomiar ciśnienia: Możemy latami chorować na nadciśnienie i nie mieć o tym pojęcia – bo zazwyczaj choroba nie daje żadnych objawów. Warto więc mierzyć ciśnienie, tym bardziej że możemy to zrobić za darmo i bez wychodzenia z domu.

Nasza rada: Naprawdę opłaca się zainwestować w dobry ciśnieniomerz. Powinien mieć certyfikat Brytyjskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego BHS. Najdokładniejsze są aparaty automatyczne z mankietem zakładanym na ramię (kosztują od 100 zł). Natomiast ciśnieniomierze nadgarstkowe są mniej dokładne i lekarze ich nie polecają.

Próby wątrobowe: Wątroba nie jest unerwiona i nawet jeśli zostanie uszkodzona – nie boli. Prostym sposobem, żeby skon- trolować jej stan są badania enzymów wątrobowych ALAT i AspAT. Ze skierowaniem od lekarza pierwszego kontaktu lub specjalisty zrobimy je za darmo.

Nasza rada: O badaniu należy pamiętać zwłaszcza, gdy bierzemy na stałe leki, np. przeciwbólowe lub stosujemy antykoncepcję hormonalną.

Badanie wzroku: Warto je zrobić nawet jeśli nie nosimy okularów. Wady wzroku ujawniają się nie tylko w dzieciństwie. Wraz z wiekiem może pojawić się tzw. starczowzroczność (gorzej widzimy z bliska). Podczas badania okulista może też zobaczyć pierwsze symptomy poważnych chorób, które wcześnie wykryte, łatwiej się leczą. Badanie wykonamy bezpłatnie, jeśli pójdziemy do okulisty, który ma kontrakt z NFZ.

Nasza rada: W salonach optycznych możemy wykonać komputerowy test wzroku (sprawdza tylko ostrość). Warto to zrobić, ale nie traktujmy takiego badania profilaktycznie tylko orientacyjnie.

Wyłącznie dla ciebie

Mammografia: Nikogo chyba nie trzeba przekonywać, że badanie to może uratować nam życie. Jest darmowe, gdy mamy 50-69 lat. Wtedy co dwa lata możemy się zgłaszać bez skierowania do każdej pracowni mammograficznej, która ma kontrakt z NFZ. W innym wypadku potrzebne jest skierowanie.

Nasza rada: Przed 40. r.ż., zamiast mammografii róbmy USG. U młodych kobiet jest ono bardziej miarodajne.

Cytologia: Dzięki regularnej cytologii i wczesnemu wykryciu choroby w krajach skandynawskich, np. Finlandii czy Szwecji na raka szyjki macicy umiera mniej niż 50 kobiet rocznie. W Polsce ok. 2 tysięcy. Nie odkładajmy tego badania. Tym bardziej, że nie musimy za nie płacić i nie potrzebujemy skierowania.

Nasza rada: Jeśli nasz wynik świadczy „tylko” o stanie zapalnym, nie bagatelizujmy go. Po wyleczeniu infekcji trzeba zrobić cytologię kontrolną.

Dla twojego mężczyzny

PSA to marker nowotworowy, czyli substancja, której w zdrowych tkankach jest bardzo mało. Ale gdy pojawia się nowotwór, jej poziom wzrasta. Badanie PSA pozwala wcześnie wykryć raka prostaty. Gdy kieruje na nie urolog, jest bezpłatne, jeżeli lekarz rodzinny – kosztuje 30-50 zł. Czasem można je zrobić w ramach akcji profilaktycznych, pytajmy o to w przychodni.

Nasza rada: Jeśli w rodzinie twojego męża (ojciec, bracia) chorowano na raka prostaty, to badanie należy wykonywać już po 40. r.ż. W innym przypadku można je zrobić po 50.

Ważne dla dziecka

Bilanse zdrowia:

Zdjęcie

Są to badania oceniające rozwój i stan zdrowia malca. Pierwszy raz idziemy na bilans z 2-latkiem. Potem, gdy dziecko skończy 4 latka i wreszcie z 6-latkiem. Pamiętajmy o tym, bo przychodnie nie wysyłają zaproszeń. Uczniowie mają bilanse w szkole.

Ważne dla seniorów

Zdjęcie

Dodatkowa profilaktyka

Gdy skończymy 50 lat, warto pomyśleć o 2 ważnych badaniach: – kolonoskopii (oglądanie jelita), która może uchronić nas przed rakiem jelita grubego oraz densytometrii (badanie gęstości kości) dzięki której sprawdzimy, czy grozi nam osteoporoza.

Nie przegap tych dat!

We wrześniu przypada Światowy Dzień Serca. Z tej okazji można zrobić bezpłatne EKG, badanie cholesterolu i profesjonalnie zmierzyć ciśnienie.

W październiku organizowane są w różnych miastach Marsze Różowej Wstążki i bezpłatne badania mammograficzne oraz USG piersi.

W listopadzie z okazji Światowego Dnia Cukrzycy niektóre przychodnie zapraszają na bezpłatne badania poziomu cukru we krwi.

Artykuł pochodzi z kategorii: Psychologia

Zobacz również

  • Zostajesz w pracy po godzinach kosztem chwil dla siebie i rodziny? Oto proste sposoby, które pozwolą ci to zmienić i zaoszczędzić cenne minuty. więcej